le-thanh-minh

Giá Trị Văn Hóa Tâm Linh Trong Lễ Thanh Minh

Tiết Thanh Minh là một trong những lễ hội có ý nghĩa hết sức đặc biệt thể hiện đạo lý “ẩm thủy tư nguyên” rất sâu sắc trong đời sống tâm linh của người Việt Nam. Đây là dịp để người sống bày tỏ lòng tri ân, là sợi dây liên kết tâm linh giữa người sống đối với những người thân đã khuất. Trong tinh thần đó, chúng ta có thể nói rằng, triết lý “nhân quả, luân hồi” của Phật giáo là nhân tố chính hội tụ nên những giá trị cao đẹp của tết Thanh Minh.

le-thanh-minh

Nói về ý nghĩa của Tiết Thanh Minh chúng ta có  thể hiểu một cách giản lược: Thanh Minh là âm chữ Hán, có nghĩa  là “Trong – Sáng”, như vậy Tiết Thanh Minh là tiết trời trong sáng, cây cối xanh tươi, muôn hoa tỏa hương khoe sắc, khiến lòng người hân hoan với nhiều cảm xúc, tâm hồn con người luôn nhạy cảm  với  thế giới chung quanh nên dễ tức cảnh sinh tình. Trong sự giao thoa hòa hợp  giữa tâm  hồn  với  thiên  nhiên cây cỏ đầy cảm xúc như vậy, thì điều mà con người thường nghĩ đến trước tiên đó chính là Tổ tiên nguồn cội, đây cũng chính căn nguyên mà ông bà chúng ta thường  tổ  chức lễ tảo mộ hằng năm vào dịp Tiết Thanh Minh. Thật ra, nguyên bản của Tiết Thanh Minh trước đây, không chỉ bó hẹp ở tinh thần “tảo mộ” mà còn có phần hội hết sức nhộn nhịp, rộn ràng. Không khí vui tươi này thể hiện khá rõ về Tiết Thanh Minh, Đại Thi Hào Nguyễn Du đã cảm tác:

“Thanh Minh trong  tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến oanh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân”.

Theo tinh thần này thì Tiết Thanh Minh không chỉ gói gọn trong ý niệm tưởng nhớ, thể hiện lòng hiếu thảo với người đã mất mà còn là ngày hội của những thanh niên, thiếu nữ trong làng quy tụ về vui chơi, tìm hiểu lẫn nhau. Theo dòng tiến triển của xã hội, người Việt đã dần biến Tiết Thanh Minh tập trung là tinh thần “tảo mộ”.

Nêu cao tinh thần hiếu đạo 

Người Việt Nam ta từ ngàn xưa đến nay, dù đi đâu về đâu cũng không thể quên được nơi “chôn nhau cắt rốn” của mình. Cũng như thế, lòng biết ơn đối với tổ tiên luôn được mỗi người giữ gìn và phát huy. Lòng hiếu đạo ấy của con cái đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ không dừng lại ở kiếp sống hiện tiền mà còn gắn kết với những người đã khuất. Quan niệm sống này ảnh hưởng từ triết lý về “nghiệp báo”, “luân hồi, sanh tử” của Phật giáo. Tinh thần hiếu đạo  như thế thể hiện cụ thể qua câu chuyện của Ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ.

Người Việt Nam ta, dù đời sống giàu có hay nghèo khổ, thì trách nhiệm lễ nghĩa với tổ tiên là không ai mà không xem trọng. Trong năm, các lễ giỗ, cúng cơm vào ngày lễ, tết… Đó là người sống lo lễ nghĩa phần ăn uống và ngày Thanh Minh  là  lo phần mồ mả tâm linh cho người đã khuất. Qua tinh thần hiếu đạo của Tiết Thanh Minh, chúng ta có thể nói rằng, hầu hết người Việt Nam đều chịu ảnh hưởng tín ngưỡng của Phật giáo dù họ có đến chùa chiền tham gia các sinh hoạt Phật sự hay không. Đây là một tập tục có giá trị nhân văn và tính giáo dục hết sức sâu sắc trong đời sống của cộng đồng xã hội. Nó thể hiện tinh thần tiếp  nối rất quan trọng. Bởi vì, khi ông bà thể hiện tấm lòng “uống nước nhớ nguồn” đối với tổ tiên, thì cha mẹ sẽ hiếu thảo với ông bà; khi cha mẹ hiếu thảo với ông bà thì con cái sẽ hiếu thảo với cha mẹ… và cứ như thế ‘tre già măng mọc”. Như vậy, có thể nói rộng ra, Thanh Minh không chỉ gói gọn tinh thần chăm lo cho người đã khuất mà thông qua đó còn là thông điệp, là nền tảng giáo dục hết sức ý nghĩa mà các bậc ông bà, cha mẹ truyền dạy cho con cháu của mình.

le-thanh-minh

Âm siêu thì dương thịnh

Như trên đã nói, hầu hết người Việt Nam chúng ta đều chịu  ảnh  hưởng của tín ngưỡng Phật giáo. Trong tinh thần tín ngưỡng của Phật giáo, lễ cầu siêu có một ý nghĩa hết sức lớn lao đối với người đã khuất. Vì qua những lời kinh trì tụng của Chư tăng trong lễ cầu siêu sẽ giúp cho người quá vãng hiểu và giác ngộ chân lí. Nhờ biết giác ngộ, từ đó thoát khỏi cảnh giới tối tăm đọa đày mà siêu sanh về nơi tịnh độ.

Dân gian quan niệm rằng “âm siêu thì dương thịnh”, với ý nghĩa người quá cố được siêu thoát thì người sống cũng được an lành. Chính vì thế, ngày nay khi đời sống phát triển và trình độ nhận thức của nhiều người ngày càng được nâng cao hơn, thì trong ngày Thanh Minh, hầu hết những người có người thân quá vãng đều đến mộ để thăm nom, chăm sóc và đến chùa để cầu siêu. Lễ cầu siêu còn nhắc nhở những người còn sống phải năng tạo nghiệp lành để hồi hướng công đức cho người thân đã khuất, trợ duyên cho họ vượt qua bể khổ trầm luân bởi những tạo tác nghiệp lực đã gieo trồng từ quá khứ.

Để lễ cầu siêu đạt được ý nghĩa đúng như mong muốn cần phải hội  tụ cả ba yếu tố: sự thành tâm ở người thân của người quá cố, oai lực của chư Tăng và kinh văn giáo lý nhiệm mầu của  Đức  Phật. Sự kết hợp này tạo nên một sức mạnh tâm linh có thể truyền tải, chuyển hóa rất mạnh đến thần thức của người quá vãng, giúp họ thoát khỏi cảnh giới khổ đau, tái sinh miền tịnh cảnh.

Với tinh thần này, hằng năm vào Tiết Thanh Minh, Hoa viên Nghĩa  trang Bình Dương đều tổ chức Lễ Thanh Minh và cung thỉnh chư Tăng thực hiện nghi thức lễ cầu siêu tại nghĩa trang mình, thật  sự  là một việc làm đầy ý nghĩa. Những giá trị truyền thống về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tinh thần hiếu đạo không chỉ đối với đời sống hiện hữu mà còn là sự giao thoa tinh thần giữa người sống và người đã khuất tạo nên một nét đẹp văn hóa sẽ mãi mãi được tiếp nối và tôn vinh trong đời sống cộng đồng của người Việt Nam.

 

Tổng quan về Cphaco
Tổng quan về Cphaco

Được thành lập từ năm 2006, công ty cổ phần đầu tư xây dựng Chánh Phú Hòa (Cphaco) là đơn vị tiên phong xây dựng mô hình hoa viên nghĩa trang tại Việt Nam - Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương được quy hoạch và xây dựng như một nghĩa trang văn minh, xanh sạch đẹp, nhằm giữ gìn cảnh quan và bảo vệ sự trong lành của môi trường. Trong suốt hơn 10 năm hoạt động, công ty Cphaco không ngừng đổi mới và phát triển thêm nhiều lĩnh vực nhằm cung cấp các dịch vụ an táng trọn gói giúp khách hàng an tâm lên kế hoạch yên nghỉ cho bản thân và gia đình trong tương lai.