Không phải ngẫu nhiên mà đông đảo các nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ và nghệ sĩ như nhà văn Sơn Nam, nhà thơ Kiên Giang Hà Huy Hà, nhạc sĩ Phạm Duy, nghệ sĩ Tư Còn, nghệ sĩ Hồ Kiểng… đã qua đời trong vài năm trở lại đây và sắp tới (ai biết được phần số là bao nhiêu năm nữa), các văn thi nhạc sĩ, ca sĩ đương thời được nhiều người mến mộ khác như Lam Phương, Đàm Vĩnh Hưng … cùng có mặt tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương. Như vậy, các vị “quá cố” này hội tụ về một cõi “Hoa viên nghĩa trang Bình Dương” có phải là một hiện tượng khác thường hay không?

Trên mạng quốc tế có lưu hành bài thơ dưới đây, nói là của nhà thơ Kiên Giang Hà Huy Hà tặng nhà văn Sơn Nam khi được đãi ngộ vào Hoa viên nghĩa trang Bình Dương:

Sống thì xuôi ngược bôn ba
Chết nằm đất nghĩa, vẫn là cố hương
Đây Bến Cát – đất Bình Dương
Sơn Nam vào giấc miên trường ngàn thu.

Nhà văn của Hương rừng Cà Mau và Văn minh miệt vườn của đồng bằng sông Cửu Long, sống “tha phương cầu thực” trôi nổi cả cuộc đời “xuôi ngược” khắp Sài Gòn – Gia Định nhưng khi nằm xuống lại vào “đất nghĩa” Hoa viên nghĩa trang ở miền Đông Nam Bộ xa xôi. Đó còn là cái duyên xã hội và nợ đất trời.

Khi ông qua đời thì được Ban lãnh đạo công ty cùng gia đình có mặt ở Sài Gòn để lo toan hậu sự và đón nhận ông về yên nghỉ tại Hoa viên với một vị trí đắc địa. Rồi khi tới phiên mình, nhà thơ Kiên Giang lại được Hoa viên nghĩa trang nhận vào nằm nghỉ ở một ngôi mộ rất khang trang như ngôi mộ của Sơn Nam.

Một góc khu mộ gia đình tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương

Có một nhân vật không được nổi tiếng bằng những nhân vật được kể tên ở trên cũng đang yên nghỉ ở đây, đã quá cố trong thân phận cô đơn, nghèo khổ đáng ngạc nhiên, đó là ông Bảy xích lô – Đệ nhất xích lô (1916-2009) – được thể hiện trong ký sự xã hội của Đào Tăng (NXB Trẻ ấn hành năm 2013) từng sinh sống một thân một mình và hành nghề đạp xích lô, không nhà không cửa, tứ cố vô thân ở phường Cô Giang, Quận 1, Thành phố Hồ chí Minh vào những năm 2009. Có lẽ đây là khách mời đặc biệt được Hoa viên chiếu cố đầu tiên mang ý nghĩa “từ thiện – xã hội” đối với một công trình dịch vụ có thu nhưng không thu.

Hiệp nhất lại tất cả các con người nổi bật nói trên được hiện diện ở chốn tâm linh của hoa viên này có lẽ đều xuất phát từ một tâm điểm của tấm lòng nhân ái đầy tình nghĩa, đạo lý của xã hội phương Đông mà giá trị đạo đức của một bản sắc truyền thống dân tộc Việt Nam còn bảo tồn tới ngày nay rất đáng quý. Những việc làm nhân ái đó được trình bày như một báo cáo thống kê trong bài báo “Hoa viên nghĩa trang – Bình Dương với cộng đồng – xã hội”. (Tựa đề của một bài viết trong Bản tin Linh Hoa Tuệ Đàn số 2) ra mắt bạn đọc năm 2014 (trang 27).

Đại lộ vĩnh hằng trục thần đạo của Hoa viên nghĩa trang

Từ những việc làm mang ý nghĩa xã hội – từ thiện đó của Hoa viên nghĩa trang mà những người chủ có vốn lớn tâm lớn – nhà tài trợ hay mạnh thường quân có nghĩa khí lớn – cùng nhau tập trung lại đồng tâm hiệp lực tổ chức thực hiện từ năm 2007 tới nay, đã tạo nên một logo khá nổi tiếng trong số nhiều logo tương tự. Doanh nghiệp dịch vụ có thu nhưng lại có chính sách ưu đãi miễn giảm và sale off. Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Chánh Phú Hòa – doanh nghiệp lấy tên của một phường thuộc thị xã Bến Cát tỉnh Bình Dương ở miền Đông Nam Bộ – là chủ đầu tư xây dựng và điều hành quản lý như một doanh nghiệp dịch vụ có tầm cỡ, vì chỉ tính số cán bộ – công nhân lao động nghe nói đã trên 300, thu nhập mỗi tháng từ 5 triệu đồng trở lên.

Nội tiền lương cho người lao động loại thấp nhất mỗi tháng doanh nghiệp này phải chi ra một tỷ rưởi đồng. Số tiền này không nhỏ nhưng chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng số chi phí lưu động và cố định của doanh nghiệp có thể hơn gấp nhiều lần kinh phí bỏ ra kinh doanh hàng tháng. Nhưng doanh nghiệp do những người chủ cổ phần có tâm và có tầm khi đưa loại hình doanh nghiệp dịch vụ này ra phục vụ xã hội trong thời kỳ đổi mới của đất nước, thời kỳ Bình Dương đang cất cánh là Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – Hoa viên này lại mang tên tỉnh đã có tiếng về đầu tư xây dựng nổi trội trong cả nước về cách làm mới theo phương châm thời đại “dám nghĩ dám làm”.

Có vào tới hoa viên, người ta mới thấy hết với sự ngạc nhiên đầy bàng hoàng những công trình “khủng” được kết cấu hạ tầng thành sản phẩm và dịch vụ mang tên khu tưởng niệm và tâm linh như Đồi tâm linh, khu Phúc Lộc Thọ, Khu mộ gia tộc (có riêng khu mộ gia đình truyền thống, gia đình người Hoa, gia đình Công giáo..). Vật liệu xây lại toàn bằng đá khối có tên tuổi như đá đen Ấn Độ, đá xanh Ấn Độ, đá xám Phú Yên, đá tím Phù Cát…

Buổi sáng đẹp trời của miền Nam, đúng vào thời điểm kỷ niệm 70 năm Tổng khởi nghĩa thành công 19/8 và Ngày Nam Bộ kháng chiến oai hùng 23/9, Hoa viên nghĩa trang Bình Dương nhộn nhịp hẳn lên, tươi sáng hẳn lên trong một khung cảnh tràn đầy đạo nghĩa “uống nước nhớ nguồn” với trên một ngàn con người nhưng có chung một tấm lòng ghi xương khắc cốt và tâm niệm hồi hướng: “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Một lòng thờ mẹ kính cha, cho tròn chữ hiếu mới là đạo con!”. Mỗi người một nén hương thành tâm thắp trên Linh hoa tuệ đàn giữa bầu trời sáng mát tràn đầy khí thiên, đong đặc tâm linh làm cho Hoa viên nghĩa trang như làm sống dậy với những con người đã yên nghỉ bao nhiêu năm. Người đã khuất và người hiện hữu đã hòa quyện vào nhau làm thành một mùa Vu lan kỳ diệu trong tiết tháng bảy!

Tiên cảnh khu Linh Hoa Tuệ Đàn

Nhiều nhà báo, nhà văn, nhà thơ, nhà giáo, bác sĩ, kỹ sư, nhân sĩ, nghệ sĩ là khách mời hội tụ về đây, trong ngày này, ở nơi này, sâu lắng trong ngày linh thiêng này. Một sự hiếu khách, một sự ngưỡng mộ đã thật sự hòa hợp ở một cõi hoa viên trong khoảnh khắc đầy lắng đọng. Một cuộc hội ngộ, giao tiếp và cảm thông đáng nhớ!

Chúng tôi đã đi lượt qua khu mộ gia đình cố nhạc sĩ Phạm Duy, mộ cố nhà văn Sơn Nam, mộ cố nhà thơ Kiên Giang Hà Huy Hà và nhiều văn nghệ sĩ khác. Còn có khu mộ của các Bà mẹ Việt Nam anh hùng đáng kính đã tô điểm cho Hoa viên nghĩa trang Bình Dương một nét độc đáo có một không hai. Khu mộ nhân dân dành cho người dân địa phương một ân nghĩa sâu đậm tình người…

Được về thăm nơi hội tụ của các văn nghệ sĩ ưu tú và nhân dân đương đại ở một hoa viên nghĩa trang của những nhà doanh nghiệp có tâm có tầm đối với những người nổi tiếng thật có nhiều ý nghĩa. Hy vọng sự quan tâm ưu ái này vẫn còn tiếp tục mãi với nhiều con người làm văn hóa, văn học nghệ thuật sau khi mãn kiếp đời, hết kiếp tầm tơ được về an nghỉ nơi vĩnh hằng đáng yêu đáng kính này.

MINH ĐƯỜNG
HOA VIÊN NGHĨA TRANG BÌNH DƯƠNG
(Theo bát quái đồ hậu thiên)

Tác giả: Vương Liêm