Có lẽ, đưa câu nói của người xưa “Nhật tân, nhật tân, hựu nhật tân” (ngày mới, ngày mới, ngày càng thêm mới) để áp dụng cho Hoa viên nghĩa trang Bình Dương không còn gì thích hợp cho bằng. Tôi nói không ngoa lời, ít nhất cũng là do cảm nhận của riêng cá nhân mình và một số người thân thiết.

Đội nghi lễ của Hoa viên thực hiện nghi thức đưa tang

Đứng về góc độ khách quan, có thể nói chúng tôi là một trong số ít người được đến Hoa viên nghĩa trang Bình Dương nhiều lần nhất kể từ mấy năm gần đây. Hoặc khi được mời từ ban lãnh đạo công ty CPĐTXD Chánh Phú Hòa, hoặc đến với công việc gì đó. Mà dù được mời hay đến với lý do nào thì sự tiếp đãi chân tình của ban lãnh đạo Công ty đều cũng như nhau. Cụ thể như mỗi lần “về” là mỗi lần nếu không kỹ sư Triết Phu thì cũng nhà báo Thanh Nhàn sẵn sàng hướng dẫn chúng tôi bằng xe điện tham quan khắp hang cùng ngõ hẻm của khu vực nghĩa trang rộng đến trên 200ha nơi vùng đất bán sơn địa mà thiên nhiên đã ưu đãi cho đất Bình Dương. Từng con đường, từng khu mộ, từng công trình kiến trúc tâm linh đến cả khu thiên nhiên còn đang tồn tại, “hướng dẫn viên” đều tận tình giới thiệu, giải thích tường tận bằng sự cởi mở chân tình. Chúng tôi đã thu vào mắt từng cảnh vật, nuốt vào lòng từng lời nói, tâm như đang tỏa rộng ra khắp mọi nơi nhưng thật tình lúc rời khỏi Hoa viên nghĩa trang thì trong tâm trí chỉ còn lưu lại được hình ảnh cảnh vật không thể phai nhòa, nhưng định hướng để đến nơi cảnh vật ấy thì còn vẫn mơ hồ. Muốn nhớ được, hiểu được tường tận hướng đi, hiểu sâu thêm ý nghĩa không gì hơn là phải có được thời gian lâu dài tìm hiểu nơi này, hoặc thong dong thả bộ khắp nơi. Thời gian lâu dài thì chúng tôi quả tình không có điều kiện. Thả bộ thong dong thì với chừng ấy diện tích làm sao mà đủ sức!? Vì vậy mà lòng lúc nào cũng náo nức! Thôi thì cứ mưa dầm thấm lâu.

Chính vì mà mỗi lần có dịp đến với Hoa viên nghĩa trang Bình Dương, tham quan lại cảnh cũ mà sao vẫn thấy như đang là mới! À, thì ra cái luôn luôn thấy mới của chúng tôi chính là do bàn tay thầm lặng nâng niu chăm sóc bằng cái tâm của anh chị em công nhân đã “nặn” ra từ cái đã có. Cái mới ấy chính là do ban lãnh đạo Công ty có rất nhiều sáng kiến canh tân từ cái cũ, xây dựng thêm cái mới nhằm mục đích hoàn thiện cảnh quan với tính cách độc đáo riêng biệt để phục vụ đại chúng.

Một vài điển hình có thể nói ra mà chúng tôi không sợ đã quá lời. Ngày đám giỗ nhà văn Sơn Nam do ban lãnh đạo Công ty CPĐTXD Chánh Phú Hòa tổ chức theo như thường lệ hằng năm, chúng tôi có ý định cùng về tham dự, nhưng rồi do trùng khớp với thời gian nhóm anh em báo chí họp mặt nên đành phải lỗi hẹn. Sự mất còn chỉ là việc chuyển tiếp từ thế giới này sang thế giới khác. Nghĩa là ngày cuối cùng của thế giới này chính là ngày bắt đầu cho thề giới bên kia. Thì ngày ra đời là sinh nhật thì ngày ra đi khỏi đời cũng là sinh nhật có khác gì nhau ? Hồi còn sanh tiền nhà văn Sơn Nam có nhiều bạn bè văn nghệ, chưa thấy ông tỏ ra có ý phiền muộn bao giờ. Nên sinh nhật của thế giới bên kia chắc ông cũng chẳng có lời nào trách móc.

Chúng tôi đến Hoa viên nghĩa trang Bình Dương không có thời gian nhiều để đi cùng khắp như những lần trước, nên chỉ chọn đến một vài điểm mới đang trong quá trình xây dựng hoặc đã viên thành. Điểm đến là đền thờ Quốc tổ Hùng Vương đang bước vào giai đoạn cuối cùng của công trình kiến trúc xây dựng tâm linh.

Ngay trước mặt chúng tôi là cổng tam quan cách điệu nổi bật giữa cung đường dẫn vào điện thờ. Những con đường vừa tráng ciment còn mới tinh tươm dọc theo là những mảng cỏ xanh mướt dọc xung quanh, nổi lên sừng sững cây đa cổ thụ với đường rẽ vững vàng đâm sâu xuống lòng đất, với cành lá vươn xanh.

Bước vào điện thờ ngay giữa lòng cây đa cổ thụ ấy, từ tầng dưới trung tâm đã thấy hồ nước trong xanh được thiết kế theo vòng tròn mỹ thuật. Lần theo cầu thang hình vòng cung để lên chánh điện hành lễ Quốc tổ. Từ Thánh tượng ngự nơi Chánh điện đến các Thánh vật như Gươm thiêng Tổ tiên Lạc Việt, như nước giếng Núi Ngũ Lĩnh, như Đất thiêng đền Thượng,… mà ban lãnh đạo công ty đã hành hương về đất Tổ để cung thỉnh thờ phượng. Từ hộp ấn, trống đồng đến hai hàng giá dựng thập bát ban võ nghệ,… sao đều như mới thấy lần đầu, cho dù trước đây không lâu chúng tôi cũng đã có không ít dịp chiêm ngưỡng khi đền thờ còn đang trong quá trình xây dựng. Nhớ lại, khi công trình đền thờ Quốc tổ mới khởi công xây dựng phần nền với những rễ cây cổ thụ cắm sâu vào lòng đất còn trong thời kỳ thô sơ mà nay đã là một công trình kiến trúc qui mô ở trung tâm Hoa viên nghĩa trang Bình Dương, sao không thể là “càng thêm mới” được?.

Điểm đến là công trình địa đạo phục dựng lại di tích lịch sử ngay trên nền những hố bom tấn hủy diệt của thời chiến tranh còn để lại dấu tích. Ngay bên cạnh địa đạo là căn nhà tranh vách tre đơn sơ có đầy đủ dụng cụ sinh hoạt dân giả thường ngày của dân quê trong thời kỳ cơ cực, cái chết nằm bên sự sống. Sát cạnh căn nhà lá đơn sơ ấy là vườn rau tập tàng, cây rừng trái núi mà nhiều lọai gần như ngày nay ít người còn nhớ đến tên. Một công trình mang đầy ý nghĩa tôn vinh tinh thần chiến đấu kiên cường bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta phải nói là: tầm nhìn của ban lãnh đạo Công ty không chỉ hạn hẹp trong phạm vi nghĩa trang mà đã trải rộng ra cả về chiều sâu, chiều rộng của tầm đất nước.

Các vị linh mục đã hoàn thành nghi thức làm phép tượng Đức mẹ Maria và Thánh Cả Giuse
tại HVNT Bình Dương

Trước khi trở về lại Trung tâm Linh Hoa Tuệ Đàn dự lễ cầu siêu Vu Lan do công ty CPĐTXD Chánh Phú Hòa kết hợp với Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bình Dương trang trọng cử hành, chúng tôi còn đi xuyên qua các con đường thơ mộng như: Thiên thai, Phượng Bay… Lạ quá! Những con đường chúng tôi đã từng đi qua không ít lần rồi mà giờ vẫn thấy có sự hấp dẫn kỳ lạ! Rồi này là khu mộ Biệt thự, này là khu mộ Gia đình, này là khu mộ có vòm tròn chôn cất tập thể theo lối bậc thang của những người quá cố trong cùng thân tộc… Tất cả đều không mới nhưng vẫn rất lạ!

Tôi chợt nhớ đến câu châm ngôn của phương tây: “Không ai uống nước hai lần trên một dòng sông”, “Không ai đọc được một quyển sách hay đến hai lần”. Điều này có thể dùng để chỉ cho Hoa viên nghĩa trang Bình Dương không gì là quá đáng. Dòng nước sông lúc nào cũng luân chuyển, không đứng yên một chỗ nên uống lần sau không phải là nước của lần trước. Quyển sách hay đọc mỗi lần mỗi thấy có thêm ý mới. Thế nên những công trình tại Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương dù cho du khách có tham quan đến bao nhiêu lần cũng đều vẫn thấy lạ, thấy mới như chỉ là lần đầu

Tác giả: Song Kim