Mừng thọ người cao tuổi

Ngày nay, gần như quan niệm về lễ chúc thọ đối với những người cao tuổi trong gia đình không còn mấy ai để ý đến (hoặc có để ý đến cũng ít khi theo đúng với nghi thức cổ truyền). Thay vào lễ chúc thọ là tổ chức sinh nhật cho bất cứ mọi độ tuổi kể từ khi con người mới sanh ra đời vừa đủ một năm nên dần dà không còn mang ý nghĩa tôn trọng đối với những người cao tuổi nữa.

Ông Nguyễn Hiền Triết – Tổng Giám đốc CTy (bên phải) tặng hoa, chúc thọ cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý

Ngày xưa, những người đã lên lão, đã được gọi bằng cụ đều được xã hội trọng vọng. Người dân thường không có chức vụ gì cũng được tôn là “lão nhiêu”. Sự tôn trọng ấy đã thể hiện qua câu nói: “Nơi triều đình chức to làm trọng, miền thương đáng tuổi lớn làm cao” mà không mấy ai không biết. Và cũng chỉ có những người đã lên lão mới được tổ chức lễ chúc thọ theo đúng ý nghĩa. Lễ chúc thọ không phải diễn ra mỗi năm, mà được tính theo độ tuổi chẳn (như 70, 75, 80,…), dĩ nhiên là tính theo tuổi âm lịch. Có ý nghĩa là cứ mỗi 5 năm mới được tổ chức một lần. Cũng chẳng phải tự mình đứng ra tổ chức, mà do con cháu trong nhà chủ động đảm trách nhằm mục đích nghĩ tưởng đến ông bà cha mẹ, mừng họ thêm tuổi thọ, cầu phúc lâu dài.

Theo cách tính của người xưa – theo lịch số Đông phương – thì tuần là cách gọi thời gian bắt đầu của một chu kỳ, lấy con số 10 làm chuẩn. Mỗi tháng có 30 ngày thì cứ mỗi 10 ngày là một tuần (gọi là thượng tuần, trung tuần, hạ tuần). Tuổi cũng lấy con số 10 để chỉ cho người đã được qua được một tuần (tam tuần: 30, tứ tuần: 40, ngũ tuần: 50,…). Mỗi năm được chia ra 12 tháng bao gồm tất cả 4 quý (mỗi quý 3 tháng) thì tháng đầu của mỗi quý gọi là Mạnh, tháng thứ hai gọi là Trọng, tháng thứ ba gọi là Quý (VD: Mạnh thu (tháng 7), Trọng thu (tháng 8), Quý thu (tháng 9),…) Đủ 60 năm là một kỷ, mọi việc trở lại năm đầu tiên gọi là đáo tuế (nên người nào đủ tròn 60 tuổi thường được gọi là tuổi đáo tuế). Không như cách tính của dương lịch một kỷ phải đủ 100 năm gọi là thế kỷ. Thời gian cứ thản nhiên đi tới nhưng con người lại mỗi lúc một già thêm. Ngày trước tuổi thọ của con người không cao. Ai sống được đến 70 năm đã thuộc vào hàng quý hiếm nên Đỗ Phủ đã có câu thơ để đời: “Nhân sinh thất thập cổ lai hy” (Người sống đến 70 xưa nay rất hiếm). Vì tuổi thọ không cao nên được đến tuổi 50 là đã bắt đầu hiểu được mệnh trời (Ngũ thập tri thiên mệnh), bắt đầu bước vào hàng lão, dự hàng tiểu thọ. Lên được đến tuổi 60 (lục tuần) thường gọi là đáo tuế vì đã đi qua được một vòng quay của một kỷ, được lên hàng trung thọ. Đến như vào được tuổi 70 (thất thập) là đã dự vào hàng đại thọ rồi. Cao hơn nữa, qua mỗi tuần gọi là thượng thọ, những trường hợp này thật vô cùng quý hiếm. Theo cách tính ấy thì nếu người nào lên được một tuần thọ là thêm một giai đoạn vui còn có mặt trên đời. Chúc thọ cho người già lấy từ quan điểm này mà có (cũng từ quan điểm này ngày trước nếu người nào mất dưới 50 tuổi chỉ được gọi là hưởng dương. Phải trên 50 mới được gọi là hưởng thọ).

Không phải bất cứ gia đình nào có người lên tuổi thọ đều được cháu con làm lễ chúc mừng, mà chỉ số ít những gia đình thuộc vào hàng trung lưu trở lên, hoặc quan quyền mới có điều kiện làm được việc này. Phần lớn những gia đình có thu nhập thấp – nhất là ở các vùng quê – Vì họ còn phải đối mặt với muôn ngàn khó khăn trong việc mưu sinh nên không có điều kiện vật chất để sắm sanh lễ lạt tổ chức ngày thọ của ông bà, cha mẹ.

Nhiều người đến tuổi đại thọ mới tổ chức. Nhưng cũng có người vừa lên tiểu thọ đã tổ chức rồi; thậm chí, một số gia đình thuộc diện quan quyền, quý tộc nchỉ mới tứ tuần – Nghĩa là chưa được lên hàng lão, chưa phải tuổi thọ – cũng đã linh đình tổ chức lễ chúc thọ rồi!

Ở quê lễ chúc thọ được tổ chức ngay tại từ đường chứ không có lệ gà xôi, tam sanh mang ra đình làng bái tạ thần như các nơi khác. Cũng không ai tự mình đứng ra tổ chức, mà do con cháu trong gia đình nghĩ đến công đức của cha ông đứng ra lo liệu. Gia đình nào có diễm phúc tam tứ đại (3, 4 đời) đồng đường, cuộc lễ chúc thọ diễn ra thêm phần đông đảo, tôn nghiêm, được mọi người bên ngoài nhìn vào hết sức tán tụng.

Người được chúc thọ mặc y phục đại lễ cổ ttruyền: Áo rộng xanh có hình chữ thọ, quần lãnh trắng, chân mang giày hàm ếch, đầu đội khăn xếp (khăn đóng) đỏ. Trang nghiêm thắp hương đứng trước tổ đường làm lễ gia tiên rồi ngồi trên chiếc ghế dựa kê sẵn bên cạnh, trước bàn thờ ông bà. Nếu cha thì ngồi bên phía tây, mẹ ngồi bên phía đông. Người được chúc thọ nếu còn người hôn phối thì cùng ngồi theo vị trí đã định để hưởng chung hạnh phúc. Con cháu tùy theo lớn nhỏ xa gần quỳ trước mặt cha mẹ để dâng lời chúc thọ. Người con lớn nhất thay mặt tất cả nói lên công ơn của cha mẹ, cầu phúc an khang, dâng quà mừng. Cha (hay mẹ) hoan hỷ nhận lời chúc mừng, nhận quà và khuyên nhủ con cháu sống sao cho xứng đáng là người tốt. Tiếp theo là những lời chúc, quà tặng của bà con, bè bạn xa gần.

Sau buổi lễ chúc thọ chính thức, tất cả đều ngồi lại với nhau chung vui bữa tiệc. Người được chúc thọ thấy ngập tràn hạnh phúc trước sự ấm cúng, thân thiện của con cháu trong gia đình, bè bạn xóm giềng. Lễ chúc thọ ở quê tôi không kéo dài như những nơi khác, mà chỉ gói gọn trong một ngày duy nhất, nhưng ý nghĩa thì thật lớn lao, nói lên được tấm lòng hiếu thảo của con cháu đối với ông bà cha mẹ. Ngày nay tuổi thọ của người Việt Nam ta cao hơn trước rất nhiều. Nhiều vị thọ đến 80-90 tuổi vẫn còn trí tuệ sáng suốt, tinh thần minh mẫn là chuyện thường. Tuổi “cổ lai hy” như người xưa đã nói không còn nằm ở con số 70 nữa. Tuổi để chúc thọ cũng vì thế mà cao hơn. Rất tiếc, những buổi lễ chúc thọ đã thấy dần dần khan hiếm!?

Tác giả: Long Trà

Tổng quan về Cphaco
Tổng quan về Cphaco

Được thành lập từ năm 2006, công ty cổ phần đầu tư xây dựng Chánh Phú Hòa (Cphaco) là đơn vị tiên phong xây dựng mô hình hoa viên nghĩa trang tại Việt Nam - Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương được quy hoạch và xây dựng như một nghĩa trang văn minh, xanh sạch đẹp, nhằm giữ gìn cảnh quan và bảo vệ sự trong lành của môi trường. Trong suốt hơn 10 năm hoạt động, công ty Cphaco không ngừng đổi mới và phát triển thêm nhiều lĩnh vực nhằm cung cấp các dịch vụ an táng trọn gói giúp khách hàng an tâm lên kế hoạch yên nghỉ cho bản thân và gia đình trong tương lai.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *