Tảo mộ cùng người Công giáo

Tục Tảo mộ cuối năm là một truyền thống văn hóa lâu đời của người Việt Nam theo đạo thờ cúng ông bà. Nhưng với những người theo đạo Công giáo thì tục này có còn lưu giữ? Có lẽ nhiều người cũng thắc mắc, nhưng không có điều kiện tìm hiểu, Người viết bài này từ khi kết bạn với những người theo đạo Công giáo thì câu hỏi này đã được trả lời rõ ràng là: người Công giáo vẫn thờ cúng ông bà và cộng đồng người Công giáo cũng thực hiện việc tảo mộ cuối năm cho người thân đã khuất. Chỉ khác ở thời gian thực hiện và cách thức.

Người Công giáo Việt Nam cũng quan niệm: con người sau khi chết thì linh hồn vẫn tồn tại, chỉ khác là nơi linh hồn trú ngụ ở đâu: Thiên đàng, địa ngục, nơi luyện ngục hay hỏa ngục? Người sống đẹp lòng Thiên Chúa, không mắc tội sẽ được lên Thiên Đàng, và được gọi là các thánh. Người mắc tội (tùy nhiều hay ít) mà phải xuống luyện ngục, địa ngục hay hỏa ngục để đền bù những tội lỗi đã làm khi còn sống. Chính quan niệm này mà người Công giáo Việt Nam vẫn có tục thờ cúng Tổ tiên ông bà trong dịp Tết Nguyên đán, lễ Các đẳng (Lễ cầu hồn), đám tang, đám giỗ, cưới xin… và bàn thờ tổ tiên luôn phải kê thấp hơn bàn thờ Chúa.

Tượng gia đình Thánh gia trong khu Linh Hoa Tuệ Đàn

Họ cũng quan niệm rằng sau khi chết, thể xác mất đi, nhưng linh hồn vẫn tồn tại, vẫn có quan hệ với người còn sống, phù hộ người còn sống và nhờ người sống giúp cho linh hồn sớm trả được tội lỗi (nếu có) khi còn sống để được lên Thiên đàng. Người Công giáo Việt Nam cũng có những quan niệm về thờ cúng tổ tiên, báo hiếu Tổ tiên. Trong mười điều răn của Chúa đối với con chiên thì điều thứ tư bắt buộc con cháu phải “thảo kính cha mẹ”. Con cháu phải biết vâng lời ông bà cha mẹ, phải chăm sóc ông bà cha mẹ, cũng như kính Chúa, tin Chúa và hiếu kính ông bà. Đó là thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với Tổ tiên ông bà cha mẹ. Mừng Xuân mới Canh Tý, người Việt chuẩn bị tảo mộ cuối năm để mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu.

Hoa viên nghĩa trang Bình Dương là chốn vĩnh hằng cho tất cả các hương linh của mọi tín ngưỡng tôn giáo yên nghỉ (phần xác) ở cuộc sống sau cùng sau khi họ rời dương thế. Bởi vậy có những khu vực dành riêng cho từng cộng đồng dân cư theo tín ngưỡng, tập tục khác nhau. Ví như cộng đồng người Hoa cùng tín ngưỡng tôn giáo với người Việt, nhưng lại có những tập tục khác người Việt về xây mộ phần, các vật phẩm cúng kính trong ngày tảo mộ cuối năm, người Công giáo Việt Nam thì trên đầu mỗi phần mộ luôn có một cây Thánh giá, tượng trưng nơi Chúa Giê- su chịu tội.

Tôi đã từng được tham dự lễ cầu các linh hồn của người Công giáo ở Hoa viên nghĩa trang Bình Dương. Đây có thể gọi là lần tảo mộ cuối năm đầu tiên trong năm cho các linh hồn đã yên nghỉ nơi vườn Thánh. Thông thường trước ngày làm lễ cầu các linh hồn, các gia đình đến vườn thánh ( Thánh địa, nghĩa trang…) lo tu sửa phần mộ cho sạch đẹp, y như người không Công giáo tảo mộ vào cuối tháng Chạp. Ngày 2/11, cha đạo cùng cộng đồng giáo dân của giáo xứ đến vườn Thánh làm lễ đọc kinh cầu nguyện cho những linh hồn khi sống từng mắc tội để họ mau trả hết nợ những tôi lỗi đã làm để được lên Thiên đàng.

Đúng ngày 2/11, cha đạo cùng cộng đồng giáo dân của giáo xứ đến vườn thánh (thánh địa) thắp nến và đọc kinh cầu các linh hồn đang luyện ngục giúp họ sớm trả hết tội lỗi đã mắc phải khi còn sống. Thời gian làm lễ chung cho các linh hồn diễn ra trong tuần đầu tháng 11 lịch dương, nhưng mỗi gia đình có thể làm lễ cầu các linh hồn riêng nhờ cha đạo làm lễ trong một ngày; vì vậy lễ cầu các linh hồn thường diễn ra trong suốt tháng 11. Trong lễ cầu các linh hồn, người sống thắp nến, thắp hương trên phần mộ, rồi cha đạo làm lễ, người thân cùng cộng đồng giáo dân đọc kinh cầu nguyện giúp linh hồn mau trả hết tội lỗi.

Nếu người không Công giáo trong ngày tảo mộ thắp nhang xin thánh thần bản địa và người thân cho phép dọn dẹp làm sạch đẹp phần mộ vào tuần cuối tháng Chạp (từ khoảng 20-25 tháng Chạp) thì người Công giáo tảo mộ vào ngày 30 tháng Chạp.

Ngày 30 tháng Chạp trong khi các gia đình không Công giáo làm cỗ cúng mời tổ tiên ông bà về ăn tết bằng các vật phẩm khi còn sống thì người Công giáo chỉ chưng bày trái cây, hoa tươi trên bàn thờ tổ tiên rồi đọc kinh. Buổi chiều tối, cộng đồng giáo dân đến nhà thờ để cha đạo làm lễ cho các linh hồn; sau đó họ cùng ra vườn thánh thắp nến lên phần mộ người thân và đọc kinh cầu nguyện cho các linh hồn, các thánh… Bởi vậy nếu ai có dịp tham gia tảo mộ ngày 30 Tết với cộng đồng giáo dân sẽ được chứng kiến cảnh ánh nến thắp sáng trong khu vườn thánh tạo thành không gian lung linh, rất đẹp trong nơi tưởng chừng như hoang lạnh trong đêm 30 tối tăm mù mịt. Đây là cách người Công giáo tưởng nhớ tổ tiên ông bà, người thân đã khuất trong dịp Tết Nguyên Đán. Trong ba ngày Tết, người không Công giáo thường nấu cơm cúng tổ tiên ngày 3 lần (ba bữa ăn) như còn sống thì người Công giáo lấy ngày mùng 2 Tết là ngày thờ cúng tổ tiên. Ngày này, cộng đồng giáo dân cùng cha đạo tới từng gia đình giáo dân làm lễ và đọc kinh cầu nguyện cho tổ tiên ông bà.

Rõ ràng người Công giáo Việt Nam không bỏ tập tục thờ cúng ông bà và đã trở thành truyền thống trong văn hóa của người Việt mà chỉ thực hiện theo cách tín ngưỡng họ theo. Nhưng thờ cúng theo cách nào cũng là để tỏ lòng biết ơn của thế hệ sau đối với thế hệ trước, cũng là lòng thảo kính của con cháu đối với tổ tiên, ông bà cha mẹ…

Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – nơi trú ngụ vĩnh hằng của thể xác con người sau khi rời cõi tạm về bên Chúa hay bên Phật, ở thiên đàng hay địa ngục. Đây là nơi mà những người có thân nhân yên nghỉ ở đây sẽ rất yên lòng bởi phần mộ của người thân sẽ được chăm sóc cẩn thận hằng ngày và những hương linh đang trú ngụ ở nơi đây sẽ thấy ấm áp bởi họ luôn được chăm sóc cả về vật chất lẫn tinh thần.

Tác giả: Mai Lam

Tổng quan về Cphaco
Tổng quan về Cphaco

Được thành lập từ năm 2006, công ty cổ phần đầu tư xây dựng Chánh Phú Hòa (Cphaco) là đơn vị tiên phong xây dựng mô hình hoa viên nghĩa trang tại Việt Nam - Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương được quy hoạch và xây dựng như một nghĩa trang văn minh, xanh sạch đẹp, nhằm giữ gìn cảnh quan và bảo vệ sự trong lành của môi trường. Trong suốt hơn 10 năm hoạt động, công ty Cphaco không ngừng đổi mới và phát triển thêm nhiều lĩnh vực nhằm cung cấp các dịch vụ an táng trọn gói giúp khách hàng an tâm lên kế hoạch yên nghỉ cho bản thân và gia đình trong tương lai.

Bình luận

Email của bạn được giữ bí mật. Những ô có dấu * là bắt buộc