Thầy Lê Dân

Tôi biết anh từ trước 1975 qua các bộ phim mà anh đã dàn dựng, làm nên tên tuổi một thời, điển hình như “Vết thù hằn trên lưng ngựa hoang” dựa theo tác phẩm cùng tên của nhà văn Duyên Anh – Nguyễn Thụy Long… Nhưng tôi quen anh khoảng chừng trên 10 năm trước, khi anh đang thực hiện bộ phim “Những bức thư viết từ Sơn Mỹ” do nhà thơ Hương Thu viết kịch bản. Đây là bộ phim cuối cùng trong cuộc đời làm đạo diễn của anh, và cũng là bộ phim có lẽ đã làm cho anh tiêu tốn cả tinh thần, vật chất nhiều nhất mà kết quả lại không đạt được mục đích theo sở nguyện nếu không muốn nói là thất bại. Tôi muốn nói về NSƯT – Đạo diễn Lê Dân, người mà cuối cuộc đời đã về yên giấc nơi Hoa Viên nghĩa trang Bình Dương, bên cạnh nhiều cố văn nghệ sĩ tên tuổi đồng thời với anh.

Đạo diễn điện ảnh Lê Dân (áo trắng) cuối đời về an dưỡng tại Hoa Viên NT Bình Dương. Bạn bè thân hữu, học trò và người hâm mộ thường xuyên đến thăm
và gửi lời chúc sức khoẻ đến Ông

NSƯT – Đạo diễn Lê Dân chuyên ngành điện ảnh, dĩ nhiên rồi, mà điện ảnh là bộ môn có liên quan mật thiết với văn chương, đương nhiên anh có mối quan hệ sâu rộng với nhiều anh em văn nghệ sĩ. Từ mối quan hệ sâu rộng đó, anh có ý định thành lập một CLB lấy tên là CLB Văn nghệ điện ảnh. Từ khi mới bắt đầu thành lập, tôi hân hạnh được mời tham gia là một trong những thành viên chủ chốt của CLB. Từ đó tôi mới có nhiều dịp gặp mặt thường xuyên với anh qua những lần sinh hoạt.

Có một ấn tượng lúc đầu tiên tiếp xúc với anh – và tất cả những lần về sau này – là tôi biết chắc chắn anh không có mở trường mở lớp, hay đứng lớp dạy học bao giờ cho dù là chuyên ngành, nhưng gần như tất cả những người xung quanh khi liên hệ với anh đều cứ gọi anh là thầy – Một sự tôn xưng nhân cách của một tên tuổi: Thầy mà không dạy học! Và gần như cũng chỉ có tôi là ngoại lệ, dù tôn trọng, tôi vẫn gọi anh là anh – Một người đáng kính!

Anh là người năng động nhưng đằm tính, hòa đồng với mọi người xung quanh. Dù là lời nói vui có tính hài hước, gương mặt anh cũng vẫn không hề thay đổi theo sự hài hước ấy.

CLB Văn học điện ảnh sau khi đi vào hoạt động được một thời gian ngắn, anh chủ trương xuất bản một tập san mang tính chuyên ngành lấy tên của chính CLB, tự bỏ tiền túi ra để làm việc ấy bằng với tinh thần quảng bá sâu rộng, tuyệt nhiên không mang ý đồ vụ lợi. Tôi cũng là một trong những người đầu tiên công tác viết bài cho tập san ấy.

Gần như trong tất cả các kỳ sinh hoạt CLB, hoặc tại tư gia, hoặc nơi nhà hàng, quán ăn nào đó, đều tổ chức thật quy củ. Sau sinh hoạt thế nào cũng có tiệc chiêu đãi tươm tất. Đương nhiên, tất cả mọi người tham gia sinh hoạt không phải vì sự chiêu đãi “hậu sinh hoạt” ấy, mà vì sự đam mê thích thú, nhất là vì tư cách hành xử tinh tế của anh.

Ngoài việc thực hiện tập san chuyên ngành, NSƯT – Đạo diễn Lê Dân còn tổ chức các cuộc họp mặt tất cả những ai yêu thích, quan tâm đến nền nghệ thuật thứ 7 của nước nhà, để nói chuyện chuyên đề và giải đáp tất cả những thắc mắc về điện ảnh hiện hành một cách thật cởi mở, thân tình. Như tại hội trường Cung văn hóa lao động TP.HCM chẳng hạn. Những cuộc họp mặt thảo luận không có diễn giả, dù anh chính là diễn giả của những cuộc họp mặt ấy.

Ngoài ra, anh còn mở lớp dạy viết kịch bản cho những ai yêu thích về bộ môn này. Lớp học được mở ngay tại nhà anh ở Quận 7 lúc bấy giờ, quy tụ được khá đông học viên tham dự. Anh vừa soạn thảo, in ấn tài liệu, vừa đứng lớp giảng dạy. Học viên không phải tốn kém một sở phí nào dù là rất nhỏ. Tôi không tham dự lớp này nhưng tôi biết tất cả đều có sự háo hức của nỗi đam mê (Một học viên xuất sắc trong lớp bồi dưỡng này là nhà thơ Hương Thu – người đã viết kịch bản “Những bức thư viết từ Sơn Mỹ” cho bộ phim cùng tên của anh). Về sau đã tự mình về Vũng Tàu mở lớp đào tạo viết kịch bản phim cho một số người yêu thích, và cũng đã không nhận bất cứ thù lao, sở phí nào cho bản thân.

Có thể nói, qua lớp bồi dưỡng viết kịch bản phim này NSƯT – Đạo diễn Lê Dân mới chính thức là người thầy danh chính ngôn thuận dù trước đó từ rất lâu anh đã được tôn xưng để gọi bằng thầy. Không chịu dừng lại ở phạm vi thành phố, CLB Văn học điện ảnh còn có chiều hướng mở rộng nhiều chi nhánh hoạt động ra khắp các tỉnh thành. Việc mở rộng chi nhánh đầu tiên được NSƯT – Đạo diễn Lê Dân nghĩ đến là TP Vũng Tàu. Việc thực hiện mở rộng chi nhánh này đã thành công. Đến ngày ra mắt chi nhánh, NSƯT – Đạo diễn Lê Dân đã cùng với các cố vấn và ban điều hành CLB đi trên chiếc xe 12 chỗ ngồi phát xuất từ Sài Gòn từ sáng sớm; Trong số đó có tôi. Để giết thời gian trên quãng đường dài. Không ai có mặt trên xe mà không góp vui bằng những câu chuyện hài hước, ngay cả NSƯT – Đạo diễn Lê Dân.

Buổi lễ ra mắt chi nhánh CLB Văn học điện ảnh được tổ chức ngay tại TTVH TP Vũng Tàu với sự tham gia của nhiều quan chức chuyên ngành đã đánh dấu một sự khởi đầu tốt đẹp.

Những tưởng mọi việc sẽ được suôn sẻ đi lên, thỏa nguyện được ý chí của người lãnh đạo CLB và các thành viên bất chợt NSƯT – Đạo diễn Lê Dân lâm trọng bệnh. Có lẽ nguyên nhân từ sự tiêu hao quá nhiều tâm trí, tài lực mà vẫn phải thất bại dẫn anh đến suy kiệt cả tinh thần và vật chất qua bộ phim cuối cùng của cuộc đời – Bộ phim “Những bức thư viết từ Sơn Mỹ” đã không thể cho anh trụ được. Anh đã phải dời chỗ ở nhiều lần, nhiều nơi để rồi cuối cùng về an dưỡng tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – Nơi mà trước đây anh đã từng có mối quan hệ thân tình, nay thì chắc anh đã mãi mãi không quên được mối thân tình ấy mặt dù xác thân đã nằm sâu dưới lòng đất.

Hồi trước tôi thường tiếp xúc với anh qua những lần sinh hoạt CLB. Văn học điện ảnh bằng xương bằng thịt. Nay anh đã nằm yên nơi Hoa viên nghĩa trang Bình Dương, tôi cũng vẫn thường xuyên đến viếng thăm anh mỗi lần có dịp về đây trong các kỳ lễ hội hay tham quan, nhưng chỉ là sự tiếp xúc bằng tâm linh giữa kẻ sống còn và người đã mất.

Tác giả: Song Kim

Tổng quan về Cphaco
Tổng quan về Cphaco

Được thành lập từ năm 2006, công ty cổ phần đầu tư xây dựng Chánh Phú Hòa (Cphaco) là đơn vị tiên phong xây dựng mô hình hoa viên nghĩa trang tại Việt Nam - Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương được quy hoạch và xây dựng như một nghĩa trang văn minh, xanh sạch đẹp, nhằm giữ gìn cảnh quan và bảo vệ sự trong lành của môi trường. Trong suốt hơn 10 năm hoạt động, công ty Cphaco không ngừng đổi mới và phát triển thêm nhiều lĩnh vực nhằm cung cấp các dịch vụ an táng trọn gói giúp khách hàng an tâm lên kế hoạch yên nghỉ cho bản thân và gia đình trong tương lai.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *