Trong những năm gần đây, Hoa viên nghĩa trang (HVNT) Bình Dương được người dân trong cả nước biết đến là một nghĩa trang lớn và đẹp. Hoa viên không chỉ lớn về diện tích, mà còn thể hiện sự hoành tráng; bao gồm nhiều công trình quy mô, ý nghĩa, thể hiện đậm bản sắc văn hóa của người Việt nói chung, cũng như người Á đông nói riêng. HVNT Bình Dương không chỉ đáp ứng được chủ trương của địa phương trong việc quy hoạch phát triển đô thị, mà cũng đã ít nhiều góp phần tạo nên thương hiệu cho tỉnh nhà. Người “khai sinh” ra khu nghĩa trang này chính là thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền, Chủ tịch HĐQT Công ty ĐTXD Chánh Phú Hòa; Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần nước – Môi trường Bình Dương.

Cơ duyên

Những cung đường trong Hoa viên rợp bóng cây xanh, xen lẫn dưới những tán cây, khu mộ là nhiều hoa kiểng trải rộng;với diện tích đất hiện có hơn 200 ha . Cảm nhận đầu tiên của bất kỳ ai khi đặt chân đến HVNT Bình Dương chính là là sự ấm cúng, trang nghiêm và hoành tráng. Sau gần 10 năm đưa vào khai thác, HVNT Bình Dương nay đã hoàn thiện gần 40 hạng mục công trình. Đi kèm với mỗi công trình mang đậm dấu ấn tâm linh, có ý nghĩa về văn hóa như:đồi Vọng nguyệt, đồi Suy tư, khu vườn tượng Hải Thượng Lãn Ông, đường Nghệ sĩ…là những khu mộ được thiết kế đẹp, công phu, đáp ứng tốt yêu cầu cho mọi khách hàng ở trong, ngoài tỉnh.
Những ngày cuối năm, tôi được gặp người “kiến trúc sư”, cũng như người khai sinh ra khu hoa viên nghĩa trang này tâm sự về những thuận lợi, khó khăn trong những ngày đầu bắt tay vào xây dựng. Thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền nhớ lại: “Vào khoảng năm 1995, khi đó kinh tế của tỉnh chính thức hội nhập và phát triển. Trên địa bàn đã hình thành được nhiều khu, cụm công nghiệp. Đi kèm với đó cũng là nỗi trăn trở của lãnh đạo tỉnh về việc quy hoạch, di dời nhiều khu nghĩa địa. Đặc biệt là số mộ của những người có công với đất nước, mộ phần của các bà Mẹ Việt Nam anh hùng. Phải làm sao xây dựng được một khu nghĩa trang tập trung,trở thành nơi an nghỉ vừa đẹp,vừa sang lại ấm áp,trang nghiêm. Hơn nữa, lúc đó cũng đã xuất hiện không ít người giàu, họ sẵn sàng chi tiền mua sinh phần để báo hiếu cho cha mẹ, người thân. Bấy giờ, ở Bình Dương đã có người bỏ ra hàng chục cây vàng để mua phần mộ. Và bản thân tôi cũng suy nghĩ rất nhiều về việc này”.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền (áo trắng) trò chuyện cùng thi sĩ Kiên Giang – Hà Huy Hà

Và rồi, những nghĩ suy trăn trở trong đầu ông đã chợt đến khi có cơ duyên. Thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền cho biết: “Một ngày đầu năm 1996, khi họp các sở ngành, anh Út Phương (Ông Hồ Minh Phương, nguyên Chủ tịch UBNDTỉnh) có gợi ý về việc xây dựng nghĩa trang. Anh Phương bảo: những anh làm bên đô thị cần chú ý việc này, vì đây vừa đáp ứng nhu cầu của người dân từ giàu đến nghèo, vừa đáp ứng nhu cầu quy hoạch,phát triển kinh tế của tỉnh. Nghe anh Phương nói vậy tôi rất tâm đắc. Sau đó khoảng 2 tuần, tôi lại có dịp họp cùng anh Phương, lần này họp nhanh nghỉ sớm. Mọi người ra về tôi còn nán lại, tôi hỏi anh: Hôm trước anh nói vậy mà đã có ai đăng ký làm nghĩa trang chưa? Anh ấy bảo: Chưa. Tôi nói: Vậy em làm nha anh!. Anh Út Phương liền gật đầu: Ừ, Anh ủng hộ. Nghe thế tôi rất vui. Anh còn dặn thêm là “phải làm khẩn trương”.
Tuy được tỉnh chấp thuận chủ trương cho xây dựng HVNT; nhưng từ khi thai nghén đến khi bắt tay xây dựng, thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền cũng gặp không ít khó khăn. Ông nhớ lại: “Khi chúng tôi nộp báo cáo quy hoạch là thời anh Sơn (nguyên chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hoàng Sơn). Lúc ấy anh Sơn bảo: Thiền ơi, việc này có thu, có chi- vậy nên cổ phần hóa, xã hội hóa đi cho linh hoạt, chứ vốn nhà nước 100% trích từ ngân sách tỉnh là khó khăn và cứng lắm. Một thoáng suy nghĩ, tôi đồng ý nhưng cũng ít nhiều lúng túng. Tôi là dân “quốc doanh” từ trước đến giờ vốn dĩ đã quen với công việc Nhà nước, nên nay nghe chuyển qua cổ phần hóa thì cũng bỡ ngỡ. Mà vào thời ấy đã có được mấy công ty cổ phần đâu!?. Nào là phải gặp gỡ,thuyết phục, kêu gọi đầu tư, huy động vốn, rồi học cách xây dựng tổ chức, điều hành HĐQT, hội họp… Nói chung, tôi phải học hỏi lại mọi chuyện. Sau đó, tôi đã trình bày dự án, kêu gọi nhiều doanh nghiệp trong tỉnh và TP.HCM cùng bắt tay góp vốn theo tỷ lệ Bình Dương là 51%, các công ty ở TP.HCM là 49%”.
Cuối 2007,qua thời gian dài triển khai xây dựng khá vất vả, HVNT bắt đầu đưa vào khai thác. Khi ấy, được sự ủng hộ của tỉnh, sự đồng thuận của người dân địa phương nên việc thu hồi đất khá suôn sẻ, nhanh chóng. Nhưng cạnh đó, cũng có nhiều khó khăn vì đường sá gồ ghề, đi lại bất tiện. Công ty phải đầu tư thêm một khoản tiền lớn để làm đường, điện, nước… Gánh nặng về tài chính lại một lần nữa dồn lên vai người điều hành có nhiều tâm huyết với công trình này.

Công trình ý nghĩa

Là người đã quen việc làm ăn, quyết đoán trong kinh doanh nên ông không ngần ngại khi phải huy động, vay thêm nguồn vốn để đầu tư. Ông luôn nghĩ: “Phải xây dựng HVNT thật khang trang, ấm cúng và có ý nghĩa thì mới đáp ứng được yêu cầu của người dân và sự mong đợi của lãnh đạo tỉnh”. Và cách làm ấy đã thực sự mang lại hiệu quả cao khi ngày nay không chỉ có người dân trong tỉnh, mà đông đảo khách hàng từ các tỉnh thành lân cận như: TP.HCM, Đồng Nai, Bình Phước… cũng tìm về đây để mua mộ phần chôn cất, báo hiếu cho người thân. Tùy vào khả năng tài chính của mỗi khách hàng, ở HVNT có những khu mộ giá lên đến cả tỷ đồng hoặc có thể không thu đồng nào vì hoàn cảnh họ quá ngặt nghèo. Ban lãnh đạo HVNT cũng có những việc làm hết sức có ý nghĩa khi đứng ra lo việc mai táng, lo liệu cả mộ phần cho những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Có người đạp xích lô ở tận TP.HCM, cũng như những người già neo đơn ở trại dưỡng lão… đều được chăm lo hậu sự tử tế mà không phải mất tiền. Phương châm kinh doanh của Công ty ĐTXD Chánh Phú Hòa là: tạo ra dịch vụ tốt nhất để phục vụ cho người khá giả, trích lợi nhuận mà bù đắp cho người có cảnh ngộ đặc biệt khó khăn. Nói như thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền: “Họ đã có lòng tìm đến với HVNT Bình Dương thì chúng tôi không từ chối một ai”.

Toàn cảnh Linh Hoa Tuệ Đàn – Khu văn hóa tâm linh của Hoa Viên NT Bình Dương

Và một việc làm khác mà tác giả sáng lập HVNT và cộng sự luôn tâm đắc, đó là xây dựng khu mộ Mẹ Việt Nam anh hùng thật khang trang và ấm cúng. Ông cho biết, đây là khu mộ được xây dựng đầu tiên trong hoa viên theo quy hoạch. Lúc đầu, qua rà soát của cán bộ chuyên môn thì toàn tỉnh có khoảng hơn 300 người là Ba và Mẹ Việt Nam anh hùng; trong đó người còn sống hơn 40 mẹ, nên HVNT quy hoạch 6000m2 với hơn 300 phần mộ cho các Mẹ khi mãn phần hay cần cải táng. Điều đặc biệt ở đây là tặng một đôi mộ cho cả Cha và Mẹ VNAH vì theo tác giả “lúc sinh thời cha, mẹ thường phải chia xa đi kháng chiến, sống gần nhau chẳng được bao nhiêu, nên khi mãn phần nên để cha mẹ được nằm gần nhau, hơn nữa các anh hùng liệt sĩ đều có công của cả cha lẫn mẹ nên việc lo cho cả hai người mới đúng”. Sau này, Chính phủ đã xem xét mở rộng thêm đối tượng thuộc diện mẹ Việt Nam anh hùng, con số này đã tăng thêm gấp 3 lần, nhưng công ty nhờ có quỹ đất dự phòng nên đã mở rộng khu này lên gần 20.000m2. Khi các mẹ nằm xuống, gia đình muốn đưa các mẹ đến đây an nghỉ, HVNT sẽ lo liệu toàn bộ kinh phí từ mai táng đến mộ phần; cũng có trường hợp các bà Mẹ ở TP.HCM và các tỉnh lân cận khi qua đời mà người thân muốn đưa đến đây, cũng được công ty đón nhận và lo liệu chu toàn “người ta có lòng, thì mình phải có tâm”. Trong khuôn viên này luôn được nhân viên công ty đặc biệt quan tâm lau dọn mộ phần hàng ngày, chăm sóc hoa cảnh và các hàng trầu cau luôn xanh mướt trái…

Nặng tình với hoa viên

Hiện mỗi ngày, HVNT Bình Dương tiếp đón khá nhiều đoàn khách gần xa tìm đến đây tham quan, học hỏi về công trình mang đậm nét văn hóa, tâm linh này. Tuy nhiên, ít ai biết được, từng công trình ở đây đều mang đậm dấu ấn của Thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền. Ông không ngại nghiên cứu, đi nhiều nơi để học hỏi và đã góp nhiều công sức, ý tưởng hay khi xây dựng mỗi công trình. Ông bảo rằng, cách xây dựng nghĩa trang ở châu Âu, Nhật, hay Trung Quốc… mỗi nơi mỗi khác. Ở Việt Nam cũng vậy. Tùy thuộc vào phong tục, văn hóa của mình mà chúng ta có cách xây dựng sao cho phù hợp.
Công trình tâm linh qui hoạch xây dựng lớn nhất trong HVNT là ngôi chùa ở giữa trung tâm Hoa viên gần khu vực cổng chào; nơi đây để thờ tự, cầu nguyện. Nhưng chỉ sau một thời gian suy nghĩ, tham khảo cộng đồng, người thân và nhóm cộng sự, công trình này được điều chỉnh kiến trúc tâm linh với quy mô hoành tráng thành Linh Hoa Tuệ Đàn như ngày nay. Thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền cho biết: “chùa thì chỉ phục vụ cho một tôn giáo. Trong khi đó, nước ta có nhiều tôn giáo khác nhau, buộc chúng tôi phải tạo ra một công trình có ý nghĩa phổ quát hơn. Và Linh Hoa Tuệ Đàn là công trình được xem như ngôi nhà chung cho mọi người, mọi tôn giáo. Ở đây không có sự phân biệt nào”. Công trình này được xây dựng trên khu đất rộng hơn 10 ha, có thể phục vụ cùng lúc chọ 6000-7000 người, như khi tập trung dự cầu siêu trong đại lễ Thanh minh, Vu lan diễn ra được tổ chức định kỳ hàng năm ở nơi đây. Đây cũng là nơi hội họp, tổ chức các sự kiện văn hóa tâm linh với đông người ở khắp tỉnh, thành…về tham dự.
Có thể nói, để xây dựng thành công một HVNT mang đậm nét văn hóa, phục vụ tốt cho người dân cũng như phù hợp với chủ trương của tỉnh nhà, Thạc sĩ Nguyễn Văn Thiền đã đầu tư không ít công sức và cả tâm huyết của mình. Ông không ngại khó, ngại khổ khi tranh thủ từng ngày nghỉ, ngày lễ đi kiểm tra hoạt động của hoa viên, nhắc nhở lau bụi bặm trên những ngôi mộ, chăm chút từng khóm hoa trên những cung đường ngày càng tốt tươi, xanh mướt…

Q.T