Nghỉ hưu nào có buồn đâu!

Sau khi nghỉ hưu, việc tiếp tục hoạt động không chỉ có lợi cho bản thân về mặt sức khỏe, trí tuệ, mà còn đóng góp tích cực cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, liệu có nhiều sự lựa chọn nào cho người về hưu tiếp tục cống hiến hay đơn giản chỉ là duy trì cho bản thân một cuộc sống ý nghĩa hơn?

“Mình sẽ tiếp tục làm gì sau khi nghỉ hưu?” hay “Làm thế nào để thấy mình không thừa thải sau khi nghỉ hưu?” có lẽ là điều mà hầu hết những ai sắp đến tuổi hưu hoặc mới bắt đầu nghỉ hưu thường băn khoăn, lo lắng. Tuy nhiên, một thực tế rằng câu hỏi này luôn có một đáp án khá bất ngờ đối với những người đang sống tại nước ngoài bởi họ đã chuẩn bị ít nhất từ 1-2 năm trước khi về hưu. Còn ở Việt Nam thì như thế nào?

Trên thế giới có nhiều lựa chọn hơn

Đã có nhiều nghiên cứu về y học cho thấy ở tuổi hưu, nếu không tiếp tục tương tác với thế giới xung quanh hay có những công việc giúp đầu óc luôn vận động thì một điều dễ nhận biết là sự sa sút trí nhớ, sự minh mẫn hay thậm chí xuống cấp sức khoẻ sẽ ập đến rất nhanh đối với cơ thể vốn đang bước sang tuổi xế chiều và đang trong giai đoạn biến động tâm lý tuổi nghỉ hưu.

Chính vì vậy, việc tham gia các hội đoàn, các dự án thiện nguyện hay chương trình học gắn liền với sở thích của người về hưu là hết sức quan trọng và cần thiết. Thậm chí chỉ là dành ra vài giờ đồng hồ mỗi ngày để lấp thời gian trống trải với các hoạt động vận động phù hợp với hoàn cảnh, sức khoẻ, khả năng cũng là điều rất tốt.

Ở những nước phát triển trên thế giới, các hội đoàn, công tác xã hội hay các dự án thiện nguyện phù hợp với độ tuổi, chuyên môn và sở thích của người về hưu rất phổ biến. Chẳng hạn, người thích công việc giảng dạy có thể tham gia các chương trình giảng dạy, đào tạo cho cộng đồng, nơi mình ở hay vùng lân cận.

Người có chuyên môn các ngành khoa học xã hội có thể tham gia những dự án chuyên môn đòi hỏi kinh nghiệm của bậc “lão làng”. Thậm chí có người trở thành những “chuyên gia cao cấp” trong những dự án được triển khai tại hải ngoại. Chẳng hạn, bản thân tôi trước đây được sống và làm việc với rất nhiều chuyên gia về kỹ thuật môi trường, cấp thoát nước tham gia vào những dự án vốn ODA tại Việt Nam, dưới sự tài trợ của Ngân hàng thế giới hay Ngân hàng phát triển Châu Á mà đa phần những chuyên gia này là đã về hưu.

Việt Nam nên tạo thêm điều kiện cho người về hưu

Trong khi đó, ở các đô thị của Việt Nam, người về hưu dường như có rất ít sự lựa chọn các hoạt động cho tuổi hưu của mình. Nhiều người về hưu không biết làm gì ngoài việc tập thể dục hằng ngày, làm việc nhà, trồng rau, nuôi gà. Ai có điều kiện tài chính và sức khoẻ thì thỉnh thoảng đi du lịch. Còn ở vùng nông thôn, hầu hết người Việt Nam khi về hưu đều đảm nhận công việc trông cháu giúp cho con hay vui thú điền viên. Trong khi đó, ở tuổi về hưu, việc trông giữ trẻ ở lứa tuổi hiếu động là không phù hợp, vì phản xạ của tuổi già sẽ không theo kịp các hoạt động nhanh và bất ngờ của trẻ.

Điều này có nguyên nhân từ việc ở Việt Nam rất thiếu môi trường để người về hưu có thể tiếp tục làm việc, học tập, đóng góp cho cộng đồng. Hệ thống các thư viện công cộng, các trung tâm văn hóa nghệ thuật cấp cơ sở còn hạn hẹp hay các cơ sở có chức năng đào tạo liên tục, phù hợp với người cao tuổi có thể nói là rất hiếm, ngay cả ở các thành phố lớn như dạy hội hoạ, dạy điêu khắc cho người cao tuổi…

Các câu lạc bộ hưu trí tuy có nhiều nhưng hoạt động lại không mang tính chuyên biệt bởi các chi hội có chung một mục đích tôn chỉ, do vậy mức độ hấp dẫn không cao.

Các chương trình, dự án thiện nguyện của cộng đồng phần lớn tập trung vào vật chất với việc trao tặng, nên cũng chưa chú ý nhiều đến việc khai thác kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm của những người về hưu vào các dự án cộng đồng…

Người về hưu chắc không ai muốn mình trở thành gánh nặng cho gia đình và cộng đồng. Vì vậy, xã hội và cộng đồng cần tạo những điều kiện tốt nhất có thể, thông qua các chương trình hoạt động cụ thể để họ có thể tiếp tục hoạt động, học tập, đóng góp cho xã hội. Có như vậy, người về hưu mới có thể sống vui, sống có ích cho đoạn đường sau của cuộc đời họ.

Hoa viên nghĩa trang Bình Dương – nơi gặp gở của những người về hưu

Có lẽ bạn sẽ bất ngờ với bài viết này khi đề cập đến việc người về hưu thường hay gặp gỡ nhau tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương. Trong nhiều năm qua, Hoa viên này là nơi các câu lạc bộ người cao tuổi, câu lạc bộ thể dục dưỡng sinh, các tổ chức hội đoàn của Bình Dương và các tỉnh thành lân cận đều đặn lựa chọn làm nơi giao lưu, gặp gỡ và ôn lại những câu chuyện cũ bên bạn bè, đồng chí, đồng đội. Bình quân mỗi tháng Hoa viên này đưa rước hơn 1.000 lượt khách đến tham quan, thăm viếng các công trình văn hoá tâm linh. Điều đặc biệt khiến cho người cao tuổi thường xuyên đến đây là hầu hết đều nhận định mỗi lần đến với Hoa viên nghĩa trang Bình Dương lòng không thấy buồn hay ảm đạm vì trước mặt là thiên nhiên xanh tươi, sáng sủa, hoa cỏ đầy màu sắc khiến lòng cảm thấy vui và có sức sống.

Dưới đây là một số hình ảnh về những hoạt động dành cho người đã nghỉ hưu tham gia sinh hoạt tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương

Người cao tuổi tham quan, dã ngoại tại Hoa viên